Efe Dincer'in Günlüğü

Wikipedia’nın hala tartışılıyor olması yeniliklere ne kadar mesafeli olduğumuzun ispatı bence. Üstelik Vikipedi’ye karşı çıkanların argümanları da çok saçma. Vikipedinin amacı insanlığın bugüne kadar ürettiği her şeyi internette arşivleyen bir internet ansiklopedisi yaratmak. Vikipedinin tartışılan yönlerini biraz açalım.

Bilgiler Ne Kadar Güvenilir?
Hemen hemen herkesin ilk aklına gelen soru bu oluyor. En kısa cevap: Elinize geçen bir kitaptaki bilgiler ne kadar güvenliyse, vikipedi de o kadar güvenli

Nasıl yani? Yanisi çok basit ama önce vikipedinin işleme stilini anlatalım. Vikipedi herkesin katkı sağlayabileceği şekilde yapılmış bir portal. Bir bilgi hakkında açılan sayfaya siz de bilgiler ekleyebiliyorsunuz. Eklediğiniz bilgiler kendisini bu işe adamış moderatörler tarafından kontrol ediliyor. Verdiğiniz kaynaklar da bu noktada önemli oluyor. Vikipedi tek başına bilgi veren bir site değil tabiki. Başka sitelerdeki bilgileri de kaynak olarak kendi içerisine aktarabiliyor. Bir gazetenin web sayfasındaki haber bile kaynak olabiliyor. Peki gazetenin web sitesinin yazdığı haber güvenilir mi?? Güvenlik konusu çoğu zaman paranoya yaratır. Hatta şizofreniye kadar gider bu iş, sonu yok yani Hatta hemen şizofrenik bir örnek vereyim: “Dünyanın yuvarlak olduğunu sadece fotoğraflardan biliyorsunuz, peki gerçekten uzaydan çekildiği iddia edilen bu fotoğrafların sahte olma ihtimalini düşünmediniz mi? Amerika tüm dünyayı kandırıyor olmasın?” Evet bilgilerin güvenliğinin geleceği en son paranoyak örneği verdim. Bu kadar paranoyak olmaya gerek yok

Bilgilerin tartışmalı olduğu bazı konular vardır vikipedide. Doğruluğu tam olarak ispatlanamayan tartışmalı konularda vikipedi bu tür bir uyarıyı size yapacaktır zaten. “Bu madde gelişmektedir, doğruluğu kesin değildir, tartışmalıdır” vs. şeklinde bir yazı görürsünüz.

Murat Bardakçı vs Vikipedi
Murat Bardakçı televizyonda sık sık Vikipedi karşıtlığını dile getiriyor. O kadar şiddetli karşı çıkıyor ki Vikipedi’nin yasaklanmasını istiyor. Kendisine pes doğrusu diyorum, muhafazakarlığının devamını diliyorum. Bu tür karşı çıkmaların, matbaanın şeytan icadı olduğunu söyleyen eski kafalı zihniyetten bir farkı yoktur. Bugün bilgi kirliliği sadece internette oluyormuş gibi Vikipediye yüklenen Murat Bardakçı’ya soruyorum:
Bugün basılan kitapların hepsindeki bilgiler doğru mudur? Peki ya gazetelerdeki haberler, köşe yazıları? Televizyona çıkarılan sözde uzmanların söyledikleri? Bunlar bilgi kirliliği değil midir?

Sayın Bardakçı’nın haklı olduğu bazı yerler de vardır. O da tarih konusunda Vikipedinin kaynak gösterilmesinin şuan uygun olmamasıdır. Buna hak verebilirim. Sonuçta tarih araştıran bir kuruluş sitesi değil. İzleyicilerin Vikipediyi kaynak gösterip mail atmaları yanlış. Çünkü bilgiyi üreten değil paylaşan Vikipedidir. Bilgiyi Vikipediden alıp, kaynak olarak Vikipedinin o bilgiyi hangi kaynaktan aldığını yazmak daha mantıklıdır.

Sonuç olarak bazı bilgiler Vikipedi ve bir çok yerde aynıdır(tanımlar gibi) ancak tarihi konular sürekli tartışıldığından sadece bilimsel ortamlarda kesinlik kazanabilir. Zamanla müzelerin ve ülke arşivlerinin de internet ortamına taşınmasıyla bunun da aşılacağı aşikardır. O yüzden şimdilik tartışmalı konuların olması doğaldır.

Bilgiye Erişimin Kolaylaşması
Karşı çıkanların çoğu yine başka bir absürd argüman ile yola çıkıyorlar. O da “bilgi böyle kolay ulaşılabilir bir şey olmamalı, araştırılıp bulunmalı” ve türevleri cümleler. Bilginin kolay ulaşıldığında değer kaybedeceğini düşünenler salt bilginin önemli olduğunu düşünen ezberci zihniyetin sonuçlarıdır. Bilgi kolay ulaşıldığında değer kaybetmez, aksine daha başka meziyetlerin değerini arttırır. Bu meziyetlere birazdan değineceğim.
Matbaa üretildiğinde de aynı argümanla yola çıkanlar bugün unutuldular çünkü zamana ayak uyduramamışlardı. Bugün de bilginin internete taşınmasına karşı çıkanlar yarın unutulacaklar.

Değerlenen Meziyetler
Bilginin önemsiz bir şey olduğunu söylemiyorum yanlış anlaşılsın istemem ancak bugün “salt bilgi” çok işe yaramaz. Çünkü o “salt bilgi” kolayca ulaşılabilen bir değer olarak karşımıza çıkar. İnternet öncesi de böyleydi ancak pek farkında değildik. Bugün değerli olan meziyet bilgiyi yorumlayabilme gücüdür. Bilgileri harmanlamak, disiplinler arası bağlar kurmak, eski bilgiler temelinde yeni bilgiler üretmek, tekrar yorumlamak bugün daha değerlidir. Bugün öğretmenlerin bilgiye yönelik ödev vermeleri bu değerli meziyetlerin farkında olmamalarından kaynaklanır. Öğretmenler salt bilgiye dair ödev verdikçe Vikipediden bilgiyi kopyalayıp yazıcıdan çıkartma olayları bitmeyecektir.

Öğretmenlere Düşen Görevler
Bugün öğretmenlerin görevi öğretmek değil, öğrenciye kendi öğrenme sürecini tasarlamasını öğretmek, o öğrenirken rehberlik etmektir. Öğrenci merkezli yaklaşım devlet okullarında uygulamaya konmuş gibi gözükse de öğretmenlerin tam olarak sisteme adapte olmaları hala gerçekleşemedi. Öğrenciyi araştırmaya teşvik amaçlı verilen ödevlerin sonucu Vikipediden alıp yazıcıdan çıkartmaya dönüştü. Öğretmenlere düşen görev öğrencileri bu bilgileri yorumlamaya, harmanlamaya yöneltmek olmalı. Böylece öğrenciler üst düzey düşünebilme yeteneklerini geliştireceklerdir. Öğrenmenin, araştırmanın, yorumlamanın farklı yönlerini kendileri deneyimleyecekler ve öğrenme gerçekleşecek.

Öngörülerim
Buraya kadar Vikipedinin tartışıldığı bazı argümanları ele aldım buradan sonrası Vikipedi’den farklı olarak teknolojik ilerlemeyle birlikte gelecekte varolabilecek bir takım düşünceler ve öngörülerdir. İlerde meydana gelirse “Ben size söylemiştim” diyebilmek için yazılmıştır

El Yazısı önemini yitirebilir. Eskiden bir harfi yazmak için çivi ve taşlar kullanılıyordu. Çok zaman ve enerji isteyen bu iş kalemlerin icadıyla kol işi değil el işi haline geldi. El ile yazı yazmak bugün bilgisayar çağında klavye ile yazı yazmayla kıyaslandığında aynı şekilde zaman alan bir süreç olmaya başladı. El yazılarının geçerli olduğu bir dönemde dünyaya gelen birisi çivi yazısı öğrenmiyordu. Biz öğrenmedik mesela Daha kolay olan tekniği öğrendi insanlar. Bugün de klavye ile “parmak yazısı” sayesinde düşüncelerini yazıya dökebiliyor insanlar. El yazısına göre de birçok avantajı var “10 parmak yazısının”. İstediğin fontda yazabiliyorsun. El yazısı kötü olanlar için de avantajlı. Ayrıca resmi dokümanlar, dilekçeler vs. artık bilgisayardan çıkartılıyor. Benim öngörüm 10 yıl gibi kısa bir süre içinde insanlar el yazısı öğrenmek zorunda olmayacaklar. Çocuklar artık kalem kağıt ellerinde okula gitmeyecekler. Klavye-Ekran yeterli olacak. Teknolojik Evrim de ayıklanma süreci yaşıyor. Bu süreci merakla izliyorum. Biz de torunlarımıza “biz eskiden elimizle yazardık yazıları, silgi falan kullanırdık” diyeceğiz ve onlarda “vaaaa!” diye bakacaklar Nasıl ki bugün mektubun yerini elektronik postalar aldı… Telgrafın yerini bugün skype, msn gibi programlar fazlasıyla görüyor. Yarın bakarsınız el yazısı tarih olur. Hiç belli olmaz. Tabi buna karşı çıkanlar yine olacaktır Belki tümden kalkmayabilir. Çünkü ayıklanma süreci de bazen kökten olmuyor. Mesela bugün ev telefonları hala kullanılıyor. Cep telefonları ve internetin nimetleri olduğu halde evde, sokakta telefonlar var. Saatlerde de aynı durum söz konusu. Bugün mekanik saatler dijital saatlerden çok satılıyor. Dijital saatin icadı analog saati tarihe gömmedi yani Teknolojik Ayıklanma süreci ihtimaller ile dolu olduğu sürece kesin olarak bir yargıda bulunamıyoruz. Ben de merakla izliyorum gelişmeleri…

Son olarak
1 haftalık Dikili tatilinde okuduğum “Teknolojinin Evrimi” isimli kitabı şiddetle tavsiye ediyorum hazır konu teknolojik ilerleme zeminindeyken. Bazı bilimsel ve teknolojik gelişmelerin devrimsel nitelikte olduğunu düşünenlerin düşüncelerini yıkabilecek güzel bir kitap. Bize öğretilen “bir anda ampülün, buharlı makinelerin icatları ve kahraman mucitler” hikayelerinin yanlışlığını gözler önüne sererken Teknolojik Evrim Kuramı oluşturan bu kitabı bize öneren hocamız Alev Ateş’e teşekkür ediyorum. Bir başka yazıda görüşmek üzere…

Popularity: 8%

Arama terimleri:

• silginin oluşumu (75)
• silginin oluşum aşamaları (11)
• saatin icadı vikipedi (9)
• silginin icadı vikipedi (3)
• wikipedia güvenilir mi (1)
• vikipedi kaç kere okundu (1)
• vikipedi güvenilir mi (1)
• vikipedi güvenilir (1)
• teknolojik gelişmeler kompozisyon vikipedi (1)
• argüman güvenilir ise sonuç doğrumudur (1)
• moodle esl ile ilgili kısa makaleler (1)
• el yazısıyla efe (1)
• el yazisi wikipedia (1)
• el yazısı efe yazısı (1)
• el yazısı efe (1)
• eğitsel eleştiri vikipedi (1)
• efe vikipedi (1)
• yorum yap Website adresi ad haber (1)